Moskwa Noir, red. Natalia Smirnowa i Julia Goumen, przeł. Ewa Skórska, Wydawnictwo Claroscuro, Warszawa 2011. Zmieniła się Matuszka Rasija, oj, zmieniła. I zmieniła się Moskwa. Dawniej, wiadomo, jak w tym dowcipie o „cudach” socjalizmu: niby plan wykonano w stu procentach, a w sklepach niczego nie było; niby w sklepach niczego nie było, a każdy wszystko miał; niby każdy wszystko miał, a wszyscy kradli itp., itd. A teraz? Europa! A jak Europa, to i wszędzie wszystkiego pełno. Tylko ceny, psia jucha, też jakby bardziej europejskie. Nawet prostytutki podrożały dwukrotnie, odkąd stary hotel „Sowiecki” zmienił nazwę na „Sovietskiy”. Ale o to niech się martwią ci, których stać. Ci, których nie stać czekają pod Dworcem Kurskim na miłosierdzie....

Elif Şafak, Czarne mleko, przeł. Natalia Wiśniewska, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2011. „Powieściopisarki to zakochane w sobie kobiety” – ten fragment  książki Elif Şafak „Czarne mleko” najuczciwiej wyraża intencję książki. Powieść tureckiej pisarki została opisana przez polskich krytyków jako genialny popis erudycji. Cytaty ze znanych postaci, literatów, filozofów i twórców popkultury pojawiają się tam na każdej stronie. Tyle, że erudycja to nie tylko rozległość wiedzy, lecz także umiejętność operowania myślą. Şafak zaś zaprzęga wielkie nazwiska do swoich niezbyt błyskotliwych rozważań na temat roli macierzyństwa w życiu pisarki. Cała powieść skonstruowana jest wokół topornej metafory drzewa mózgowego, pod którym zasiadają...

Jakub Petri, Estetyczne aspekty japońskiej przestrzeni miejskiej, Universitas, Kraków 2011. Jakub Petri, powołując się w swojej książce na koncepcję transkulturowości Wolfganga Welscha, za pomocą której można jego zdaniem uchwycić różnice pomiędzy japońskim i europejskim definiowaniem przestrzeni, próbuje ukazać estetyczne aspekty japońskiej przestrzeni miejskiej. Z pojęciem transkulturowości wiążą się według Welscha współczesne problemy z dokładnym określeniem tożsamości kulturowej i osobowej. Idąc dalej tym tropem, za przyczynę rozbieżności w zachodnich i wschodnich konceptualizacjach przesteni Petri uważa właśnie odmienne doświadczenie podmiotowości w tradycji europejskiej i japońskiej. W tej pierwszej podmiot definiowany jest zwykle w...

Edward Stachura, Dzienniki. Zeszyty podróżne 2, wybór i oprac. Dariusz Pachocki, Iskry, Warszawa 2011. Drugi tom niepublikowanych zapisków Edwarda Stachury obejmuje ostatnie 5 lat jego literackiej aktywności, czyli okres od 12 maja 1973 do 20 lipca 1979 roku. Zgodnie z deklaracją, jaką redaktor tomu Dariusz Pachocki złożył w posłowiu do części pierwszej, niniejszy wybór z zapisków poety pokrywa się w dużej mierze z publikacją znaną pod tytułem Pogodzić się ze światem. 3 kwietnia 1979 roku pod Bednarami niedaleko Łowicza autor Całej jaskrawości wpadł pod koła lokomotywy. Udało mu się ocalić życie, lecz stracił większą część prawej dłoni. Niedługo po wypadku założył nowy „zeszyt podróżny”, w którym zaczął prowadzić regularne zapiski z...