Z dziennika książkoholika

Dodano: Październik 7 2016 przez admin

Justyna Sobolewska, Książka o czytaniu, Wydawnictwo Iskry, Warszawa 2016.

Czytanie Książki o czytaniu jest tak bardzo.… metaczytelnicze, że aż trudno takie doświadczenie opisać. Pisanie recenzji tej książki jest trochę jak pisanie recenzji recenzji albo jak film, którego bohaterowie oglądają film, w którym bohaterowie oglądają film. W książce Sobolewskiej mamy bowiem do czynienia z różnymi szkatułkami – w narrację autorki wplatają się inne głosy, w jej opiniach cytowane są cudze oceny, w pisaniu „publicznym” pojawia się perspektywa bardzo osobista. Przy tym naszej lekturze towarzyszy cała plejada mniej lub bardziej znanych postaci, głównie ze świata literatury. Autorka zamieściła na końcu indeks nazwisk, dzięki któremu łatwo sprawdzić, kto najczęściej powraca na kartach Książki o czytaniu, a są to: Miron Białoszewski, Jorge Luis Borges, Italo Calvino, Fiodor Dostojewski, Umberto Eco, Gustaw Flaubert, Michel Houellebecq, James Joyce, Stephen King, Alberto Manguel, Tomasz Mann, Vladimir Nabokov, Jerzy Pilch, Marcel Proust, Lew Tołstoj. Postaci te układają się w swoistą historię czytania, zarówno prywatną samej Justyny Sobolewskiej, jak i będącą pewną diagnozą współczesnej kultury czytelniczej Polaków czy szerzej – Europejczyków.

Autorka Książki o czytaniu znana jest przede wszystkim jako dziennikarka „Polityki” i krytyczka literacka, od lat prowadzi swój blog, którego ważnym tematem jest czytelnictwo. Recenzowana książka ukazała się już wcześniej, w nieco innej formie, jednak przeszła bez echa – widocznie to przez ostatnie cztery lata Sobolewska zaczęła być liczącą się w branży publicystką. Odwołania do jej recenzji literackich pojawiają się nie tylko w kolejnych recenzjach, ale także w opracowania naukowych czy podczas konferencji literaturoznawczych. Nie oznacza to jednak, że pisze w sposób naukowy czy unaukowiony – zbiór krótkich felietonów, jak można by chyba określić Książkę o czytaniu, to lektura naprawdę dla każdego. Tytuły poszczególnych części zapowiadają właśnie to, co znajdziemy w tekście: humor, ironię, sentyment, błyskotliwość, a przede wszystkim miłość do książek. Czym są bowiem „ciarki wzdłuż krzyża”? Co prócz krojenia trupa męczy pisarzy? Czego nie robi się książce? Sobolewska odpowiada na tego rodzaju pytania, bawiąc się swoimi lekturami, przywołując wypowiedzi wielu innych osób, także pisarzy; skłania do refleksji nad czytaniem i czytania bardziej świadomego. Okazuje się, że pierwsze i ostatnie zdania są bardzo ważne, że warto spojrzeć na spotkania autorskie okiem autora, że każdy ma swój własny system zaznaczania i układania książek i że wcale nie są to sprawy błahe.

W swojej książce Sobolewska jest w stu procentach czytelniczką, a prócz tego: dziennikarką, matką, żoną, autorką, profesjonalistką i amatorką, krytyczką i miłośniczką, trochę detektywem, a i niekiedy książkową (nie podręcznikową) ekshibicjonistką. Opowiada anegdoty z życia zwykłych książkoholików i tych bardziej znanych, zadając często kłopotliwe pytania, np. co czytamy w toalecie albo co z księgozbiorem małżeńskim w przypadku rozwodu. Radzi, dyskutuje, analizuje. Nie mówi nam jednak, co powinniśmy czytać, i jest to chyba jedna z największych zalet Książki o czytaniu. Każdy znajdzie w niej coś na siebie i na coś innego zwróci uwagę – jako wieloletnia fanka Stephena Kinga z uśmiechem czytałam choćby o lekturach autorki w czasie wolnym, podchwytywałam pomysły na organizację księgozbioru i łączyłam się w bólu książek niedo- i nieprzeczytanych. Poszczególne rozdzialiki mają nawet swoje bibliografie, więc jeśli coś nas zainteresuje, możemy po to sięgnąć.

W sposobie pisania o książkach Justyna Sobolewska przypomina trochę często wspominanego Umberta Eco, który także kolekcjonował nie tylko książki, ale i myśli o książkach.

Anna Zatora 


Fatal error: Uncaught Exception: 12: REST API is deprecated for versions v2.1 and higher (12) thrown in /home/kmcieslik/domains/literatki.com/public_html/wp-content/plugins/seo-facebook-comments/facebook/base_facebook.php on line 1044