Trzy siostry

Dodano: Wrzesień 18 2016 przez admin

Judith Claire Mitchell, Subtelny urok samobójstwa, przeł. Ewa Kleszcz, Wydawnictwo Prószyński i S-ka, Warszawa 2016.

Powieść Mitchell jest jedną z tych książek, które kuszą tytułem. Bo czy można przejść obojętnie obok półki, gdy woła z niej napis: Subtelny urok samobójstwa? Na całe szczęście atutem utworu jest nie tylko niebanalny tytuł, lecz także niezwykła fabuła.

Trzy siostry (podobieństw do klasycznego dramatu Czechowa będzie dosyć dużo), Delph, Lady i Vee mieszkają razem w Nowym Jorku. Ich życie zostało naznaczone już w momencie narodzin, ze względu na rodzinę, w jakiej przyszło im się urodzić. Dziadek protagonistek był wynalazcą niesławnego cyklonu B, wykorzystywanego w komorach gazowych. A w zasadzie nie wynalazł tego konkretnego cyklonu a jego pierwowzór, który został udoskonalony przez nazistów. Zastanawiające jest to, że od momentu opracowania gazu przez ich przodka, kolejni członkowie rodziny popełniali samobójstwo. Bezdzietne siostry Alter są ostatnimi przedstawicielkami swojego rodu, a ich życie przebiega w cieniu nieuniknionego – kolejnych samobójstw, wygaszających linię rodu. Ustaliły już nawet datę – ostatni dzień 1999 roku.

Fabuła nie biegnie linearnie, autorka miesza przeszłość z przyszłością, narracja idzie do przodu, aby za chwilę, w następnym rozdziale, przenieść się o kilkadziesiąt lat wstecz. Powieść koncentruje się nie tyle na rysie historycznym epok (to też), ale przede wszystkim na bohaterach, ich życiu oraz postępowaniu; tym, w jaki sposób radzą sobie z rzeczywistością. W książce jest dosyć dużo różnorodnych postaci, obok bohaterów fikcyjnych pojawiają się też prawdziwe, w tym choćby przyszły noblista, Albert Einstein. Aczkolwiek muszę przyznać, że wystarczająco ciekawymi ludźmi są poszczególni członkowie rodziny Alterów. Każdy z nich jest swoistą indywidualnością i każdy z nich próbuje jakoś radzić sobie z klątwą samobójstw.

W przypadku sióstr dodatkowym bodźcem do szybkiego podjęcia decyzji o wspólnym odebraniu sobie życia jest choroba jednej z nich. Lady jest chora na raka, czuje zbliżającą się śmierć, która jest jeszcze bardziej nieuchronna i namacalna, niż wynikałoby to jedynie z klątwy. W związku z tym siostry podejmują decyzję, że umrą wszystkie razem. W ramach siostrzanej solidarności z chorą. Śmierć ma być wyzwoleniem od cierpienia, osiągnięciem spokoju.

Subtelny urok samobójstwa to jednak – jak u wspomnianego już Czechowa – powieść o kobietach. Kobietach nieszczęśliwych, które nie potrafią podejmować decyzji. A jeśli już to zrobią, bardzo żałują swoich czynów. Tutaj dodatkowo życia nie ułatwia im społeczeństwo będące pod dyktatem mężczyzn. Kobiety nie mogły studiować, swoje życie musiały podporządkować rodzinie. Te zaś, które rodziny nie posiadały, uważane były za gorsze.

Mitchell napisała powieść niebanalną, doskonałą pod względem budowania historii opowieść o kobietach. Ich głębia psychologiczna, tak doskonale zarysowana, pozwala dojrzeć w nich prawdzie, realne osoby, a nie jedynie twory literackie.

Rafał Siemko


Fatal error: Uncaught Exception: 12: REST API is deprecated for versions v2.1 and higher (12) thrown in /home/kmcieslik/domains/literatki.com/public_html/wp-content/plugins/seo-facebook-comments/facebook/base_facebook.php on line 1044