Po drugiej stronie poznańskiego zwierciadła

Dodano: Czerwiec 17 2016 przez admin

Joanna Jodełka, Ars Dragonia, Egmont, Warszawa 2014.

Ars Dragonia to pierwsza książka Joanny Jodełki przygotowana z myślą o młodym czytelniku. Wcześniejsze dzieła autorki pozostawały w kręgu literatury kryminalnej. Informacja ta ma niemałe znaczenie dla recepcji utworu. Choć jest to opowieść o szesnastoletnim Sebastianie Pitcie, który przybywając do Poznania na wieść o śmierci dziadka, nie przeczuwa czekających go nieprawdopodobnych przygód, nie tylko fantastyczność interesuje Jodełkę. Autorka wprowadza bohatera do przedziwnego świata ukrytego pod powłoką Poznania, jednak głównym czynnikiem napędzającym akcję jest niepokój i napięcie rodem z powieści kryminalnych. Oto bowiem młody Sebastian musi podjąć ryzyko i przystąpić do magicznej rozgrywki, aby uratować najbliższe mu osoby.

Powieść Joanny Jodełki przeznaczona jest dla młodego odbiorcy, trudno jednak określić zalecany przedział wiekowy modelowego czytelnika. Wynika to ze zróżnicowania poziomu dojrzałości wśród młodzieży, a także z rozmaitych chwytów, które Jodełka stosuje. Już na pierwszych stronach książki pojawia się opis tajemniczego zabójstwa dokonanego, jak się później okazuje, przez magiczne siły ciemności. Trafiają się ponadto elementy udziwniające świat przedstawiony – przykładem tego jest scena, w której główny bohater udaje się w podróż zaczarowanym tramwajem wypełnionym pasażerami-bobasami. Ich rola w powieściowej historii nie jest do końca sprecyzowana. Fragment ten można traktować jako chwyt rodem z twórczości Brunona Schultza, wprowadzenie motywu szaleństwa do powieści lub przejaw gry z odbiorcą. Zdarzają się także opisy fantastycznych postaci (zaczerpniętych z pięknej, przedwojennej architektury Poznania), w których pojawia się informacja o nagich kobiecych piersiach. O ile jednak bohaterowie Ars Dragonia doskonale wpisują się w klimat urban ficton, o tyle ich rodowód jest często dość mroczny i chimeryczny. Autorka wyraźnie inspirowała się tu starożytną mitologią Wschodu. Z jednej strony tworzy to oryginalną atmosferę lekturową, z drugiej zaś może stać się powodem protestów ze strony części rodziców (szczególnie gdyby Ars Dragonia zaproponować do czytania w ramach zajęć szkolnych).

Nie zmienia to jednak faktu, że powieść Joanny Jodełki to jeden z tych utworów, które pozwalają nastoletniemu czytelnikowi dorosnąć. Poważne i momentami niebezpieczne perypetie Sebastiana Pitta wymagają uwagi oraz zdobycia się na krytyczną lekturę. Bohater nie zawsze postępuje zgodnie z własnym sumieniem oraz zaleceniami bliskich mu osób. Odbiorca powieści zetknie się więc z rozmaitymi rozterkami: miłosnymi, rodzinnymi oraz moralnymi. Wbrew temu, co sugeruje obecność motywów fantastycznych, Sebastian musi się zmierzyć z problemami doskonale znanymi każdemu nastolatkowi. Właściwe odczytanie Ars Dragonia umożliwia przezwyciężanie tych dylematów, a także nastroju grozy, którego narastanie odczuwalne jest szczególnie wtedy, gdy wrogowie sił dobra przystępują do realizacji swojego planu. Młody czytelnik, który zdecyduje się na lekturę książki Jodełki, postawiony zostanie przed wyzwaniem, którego podjęcie będzie się wiązało z pewnym trudem – sprawi mu ono jednak wiele przyjemności.

Ponieważ Sebastian jest w Poznaniu obcy, odbiorca może odkrywać zakamarki miasta razem z bohaterem. Mieszkańcom stolicy Wielkopolski Ars Dragonia pozwoli z kolei spojrzeć na rodzinne strony nieco innym okiem. Jodełka tchnęła w martwe mury poznańskich kamienic historie, które dla niejednego czytelnika mogą być źródłem zaskoczenia. Autorka zaproponowała również godną uznania wizję równoległej rzeczywistości rządzącej się całkiem innymi prawami – ani czas, ani grawitacja nie funkcjonują w niej w powszechnie znany sposób. Także i z tego względu lektura Ars Dragonii może okazać się wartościowym przeżyciem.

Powieść Joanny Jodełki zaskakuje oryginalnością, która w świecie literatury fantastycznej oraz młodzieżowej nie jest cechą oczywistą. Autorka proponuje własną wizję świata, do eksplorowania którego zaprasza przede wszystkim młodego czytelnika, jednak także dorosły znajdzie tu coś dla siebie. Wątek dochodzenia śledczego sprzed wielu lat, łączącego się bezpośrednio – choć w niewyjaśniony do końca sposób – z aktualnymi perypetiami bohatera, sprawi, że książka przypadnie do gustu zarówno starszym, jak i młodszym. W pierwszym rzędzie stanowi ona jednak interesującą propozycję dla współczesnego nastolatka, któremu elementy grozy i fantastyki nie są przecież obce. Dlatego też warto zareklamować Ars Dragonia młodym odbiorcom. Książka Joanny Jodełki ma szansę wprowadzić ich do nieznanego jeszcze świata nieco dojrzalszej literatury.

Jakub Pyda


Fatal error: Uncaught Exception: 12: REST API is deprecated for versions v2.1 and higher (12) thrown in /home/kmcieslik/domains/literatki.com/public_html/wp-content/plugins/seo-facebook-comments/facebook/base_facebook.php on line 1044