Ostatni taki rok

Dodano: Grudzień 29 2013 przez admin

Piotr Szarota, Wiedeń 1913, słowo/obraz terytoria, Gdańsk 2013.

Wiedeń roku 1913 był miejscem niezwykłym. Na początku wieku XX skupiał w sobie elitę intelektualną Europy, scalał środowiska naukowe i artystyczne, obfitował w geniuszy i szaleńców. Piotr Szarota zebrał w swojej książce mnóstwo postaci i anegdot, które przedstawił czytelnikowi w sposób błyskotliwy i pełen humoru.

Zygmunt Freud, Albert Einstein, Adolf Hitler, Gustav Klimt, Franz Kafka, Robert Musil, Peter Altenberg, Karol Szymanowski, Ludwig Wittgenstein… To tylko kilka nazwisk wokół których toczy się akcja książki, chciałoby się powiedzieć: powieści, bo Wiedeń 1913 swoją narracją zbliża się dużo bardziej do wciągającej opowieści, niż publikacji historycznej. Szarota oprócz fascynującej noweli stworzył również kulturalną mapę europejskiego tygla. Wiemy, gdzie mieszkał Alfred Adler, a gdzie popijał kawę Lew Trocki, możemy spacerować szlakami Almy Mahler i Oskara Kokoschki.

To książka na poły plotkarska, na poły historyczna, co jest zarazem jej wielkim atutem, ale i mankamentem. Nie spodoba się tym, którzy szukają w pełni rzetelnego historycznego źródła. Będzie krytykowana przez czytelników szukających poważnej publikacji naukowej, którzy powinni sięgnąć raczej po Wiedeń Hitlera Brigitte Hamann, niż Wiedeń Szaroty. Mimo że komentarze odautorskie mogą irytować subiektywizmem, to niewątpliwie pobudzają do śmiechu i pozwalają spojrzeć na historię z przymrużeniem oka. Drobne merytoryczne „ale” nie zmieniają faktu, że książkę czyta się po prostu doskonale i jeszcze przyjemniej zwiedza się na jej kartach Austrię sprzed stu lat. Piotr Szarota podkreślił tytułem swoistą cezurę XIX wieku, wagę roku 1913, po którym świat zaczął się diametralnie zmieniać. Tytuł i konstrukcja książki (rozdziały tytułowane miesiącami) niech jednak nie zwiodą czytelnika, bo zakres opowieści obejmuje znacznie większy kawałek historii. Tym, co pomoże zorientować się osobom niezaznajomionym z Wiedniem Schielego i Stalina, będzie spis osób, osobliwe kalendarium na początku książki. Doskonałym uzupełnieniem ciekawostek są również fragmenty listów, wiersze oraz ilustracje (choć te ostatnie zastanawiają swoim niekonsekwentnym składem).

Napisana przystępnym językiem barwna opowieść pióra profesora psychologii i publicysty jest na szczęście czymś więcej, niż wycinkiem podręcznikowej historii. Opisany Wiedeń tętni życiem. Bohaterowie książki choć są postaciami autentycznymi, to w naszej pamięci – już tylko papierowymi. I właśnie dzięki autorowi stają się na nowo ludźmi z krwi i kości, targanymi namiętnościami i obsesjami. Ludźmi, którzy dzięki Piotrowi Szarocie stają się bliżsi nam, żyjącym sto lat później.

Milena Buszkiewicz


Fatal error: Uncaught Exception: 12: REST API is deprecated for versions v2.1 and higher (12) thrown in /home/kmcieslik/domains/literatki.com/public_html/wp-content/plugins/seo-facebook-comments/facebook/base_facebook.php on line 1044